30-05-05

Kater


[buitenland] Frankrijk zit met een serieuze kater. Het referendum over de Europese Grondwet is op een fiasco uitgelopen. Meer dan 55% van de bevolking heeft zich tegen het document gekeerd. Niet sociaal genoeg voor de enen, niet Frans genoeg voor de anderen... Iedereen had er wel zijn of haar mening over. Deze kater is de zoveelste flater van Chirac. De president had zich er persoonlijk voor geëngageerd om de Europese Grondwet aan de Fransen voor te leggen. Het is bepalend voor de toekomst van Frankrijk en daar wil de goedlachse man zijn onderdanen over informeren. Lekker mis dus.
Sinds hij in 1995 staatshoofd werd heeft hij een reeks legendarische stommiteiten begaan. Eén: atoomtesten. Een paar weken na zijn aantreden als president, in mei 1995, kondigde Chirac doodleuk aan dat hij, in tijden van non-proliferatieverdragen, toch nog éénmaal de Franse kernwapens tot ontploffing wilde brengen. In navolging van zijn grote voorbeeld, Generaal De Gaulle, zou het Franse leger kernproeven uitvoeren op het atol Mururoa, in Frans Polynesië. De arrogantie waarmee hij dat aankondigde was sprekend: "Et cette décision est, évidemment, irrévocable". Alsof gijzelnemers je doodleuk vertellen dat je onthoofd wordt en dat er geen genade voorzien is. Verontwaardiging alom; de wereld had het over Hirochirac. Twee: de ontbinding van de assemblée nationale in 1997. Vanaf zijn aantreden als president beschikte Chirac met zijn RPR over een kleine, doch reële meerderheid in het parlement. Hij wou die versterken en schreef in het voorjaar van 1997 verkiezingen uit, een verkiezingszege in het achterhoofd. Dat draaide eventjes fout uit. Links mobiliseerde zich en won de verkiezingen. Exit meerderheid. De PS vormde, onder leiding van Lionel Jospin, de man die nota bene door Chirac in de presidentsverkiezingen van 1995 verslagen werd, een nieuwe regering, la gauche plurielle, met socialisten, groenen en communisten. Een nieuwe cohabitation kon beginnen. Het linkse project eindigde echter bruusk bij de presidentsverkiezingen van 2002, toen Jospin het andermaal opnam tegen Chirac, maar roemloos ten onder ging. Hij werd al in de eerste ronde verslagen, zodat het uiteindelijk tussen Chirac en de extreem-rechtse Jean-Marie Le Pen ging. Chirac won met 80% van de stemmen, maar naar mijn bescheiden mening was dat het dieptepunt van de Vijfde Republiek. Chirac, die naar verluidt soms in duistere praktijken verwikkeld was, moest het dus tegen een racistisch volkstribuun opnemen. "Votez escroc, pas facho", was de leuze ("stem voor de schurk, niet voor de fascist"). Dieper kan een 21ste-eeuwse West-Europese democratie niet vallen, me dunkt.
En nu is het weer zover. Chirac gokte en verloor. Hoewel de Fransen, gezien de hoge opkomst, over de Europese Grondwet gedebatteerd hebben - wat geen slechte zaak is - draaide het referendum uit op een nederlaag voor het Europese project. We weten allemaal dat de Grondwet, of althans het document dat ermee gelijk gesteld wordt, niet perfect is. Van een sociaal Europa is er niet meteen veel merkbaar, maar elke stap voorwaarts is een positieve stap. Er is heus wel veel gediscussieerd bij de totstandkoming en de slottekst is natuurlijk een compromis, maar het mag überhaupt een wonder heten dat de tekst er is. Vijfentwintig landen zijn er in geslaagd om overeenstemming te bereiken over een document dat hun gemeenschappelijke toekomst verwoordt. Wie heeft hen dat ooit voor gedaan? Hoe onvolmaakt de tekst ook is, het geeft een impuls aan een verdere Europese integratie. Dat we op het oude continent al meer dan een halve eeuw vrede kennen is voor een groot deel de verdienste van de Europese integratie. Daar principieel tegen zijn wegens onverzoenbare tekortkomingen is geen redelijk argument. Dat men dit nog gebruikt om politieke spelletjes te spelen, zoals dat in Frankrijk de laatste maanden gebeurd is, valt te betreuren.
Ik blijf gekant tegen het houden van referenda omdat dit praktisch niet werkbaar is. Men gaat ervan uit dat het individu moet kunnen mee beslissen over zijn of haar toekomst door op die manier aan het beleid te participeren. Dat is echter onmogelijk: men zal nooit een rationele keuze kunnen maken, aangezien drukkingsgroepen, politieke partijen en vooral de media de boodschap reduceren of in een verkeerde context plaatsen, zodat er gestemd wordt over zaken die er niets mee te maken hebben. In België zou een referendum over de Europese Grondwet gereduceerd worden tot een pleidooi pro of contra de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. U weet allemaal wie hiervan profiteert. Dus: no way. De representatieve democratie is wel werkbaar. De kiezer geeft een groep mensen een mandaat om het bestuur uit te oefenen. Die mensen worden geacht competent te zijn en naar eer en geweten het algemeen belang te dienen. Ook dat is in realiteit niet perfect, maar wel werkbaar, in tegenstelling tot het referendum. Dat heeft Chirac vandaag tot scha en schande nogmaals ondervonden.

00:56 Gepost door peterNET | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.